Tổng quan về bệnh thoái hoá đốt sống cổ

1./Giới thiệu chung

 

  • Bệnh thoái hóa đốt sống cổ hay còn gọi là thoái hóa cột sống cổ hoặc thoái hóa cột sống lưng là một trong những tên gọi của tình trạng bệnh lý thoái hóa hệ thống xương cột sống do nhiều nguyên nhân khác nhau trong công việc, lao động, hoạt động, tuổi tác.
  • Đây là bệnh thường gặp ở những người phải sử dụng nhiều động tác ảnh hưởng đến vùng đầu, cổ. Bệnh gây ra nhiều khó khăn trong sinh hoạt và lao động cho người bệnh. Tỷ lệ mắc bệnh đều gặp cả hai giới nam và nữ gần như ngang nhau.

 

2./Nguyên nhân 

 
Nguyên nhân phổ biến dẫn đến bệnh chính là thói quen ngồi làm việc sai tư thế trong thời gian dài. 

  • Vị trí đặt tay trên bàn làm việc quá cao hoặc quá thấp.
  • Vùng cổ và vùng gáy không được cử động thường xuyên hoặc chỉ giữ nguyên một tư thế.
  • Thường xuyên nhìn lên rồi lại nhìn xuống. Vị trí ngồi quá thấp so với bàn làm việc.
  • Trong khi ngủ chỉ nằm 1-2 tư thế, không có thói quen chuyển mình. Lựa chọn gối kê không phù hợp (gối quá cao và gối quá mềm).

 

3./Đối tượng có nguy cơ bị bệnh

 

  • Những việc làm ở tư thế cúi, cử động nhiều ở vùng đầu cổ, cường độ lao động cao (làm suốt ngày không nghỉ) và thâm niên lao động (tuổi nghề). Những người dễ bị thoái hóa đốt sống cổ nhất là người đi cấy, thợ cấy (thoái hóa đốt sống cổ và đốt sống lưng), thợ cắt tóc, nha sĩ, bác sĩ chuyên khoa răng, thợ sơn trần, thợ trát vách, diễn viên xiếc,…
  • Đây cũng là bệnh thường gặp nhất đối với những người làm việc trong văn phòng. Nhân viên văn phòng là một trong những đối tượng có khả năng mắc chứng bệnh này cao nhất do thường xuyên ngồi một chỗ, ít vận động, ít thời gian nghỉ ngơi.
  • Người cao tuổi cũng là một đối tượng nguy cơ cao. Thoái hóa đốt sống cổ thường xuất hiện ở người đã qua tuổi trung niên (40 – 50 tuổi). Ở những người này, quá trình lão hóa các đĩa liên đốt, các thân đốt do tưới máu kém nên dễ xuất hiện bệnh hơn ở người trẻ tuổi.
  • Những người có người thân từng mắc căn bệnh này cũng có nguy cơ mắc bệnh nhiều hơn những người trong gia đình không có người bị bệnh.

 

20120508-124322-1-thoai-hoa-dot-song-co

 

4./Triệu chứng

 
Các triệu chứng và mức độ nặng nhẹ ở mỗi người rất khác nhau, nhưng thường thì có dấu hiệu chung sau đây:
Giai đoạn 1: 

  • Bệnh nhân lúc đầu cảm thấy cổ cứng, khó xoay chuyển, có dấu hiệu hơi đau khi cúi xuống.
  • Từ từ không cúi, nhưng cổ thấy đau hơi nhức, rồi đau lan xuống vai.
  • Đau khớp cổ và vai, khi nằm trăn trở, lúc nầy vai đau nhiều.

Giai đoạn 2: 

  • Đau đầu không rõ nguyên nhân.
  • Các động tác cổ bị vướng và đau, có thể thỉnh thoảng bị vẹo cổ.
  • Có những lúc cơn đau kéo dài từ gáy lan ra tai, đau lan ra đầu.

Giai đoạn 3: 

  • Nhức đầu ở vùng chẩm, vùng trán, đau từ gáy lan xuống bả vai.
  • Đau một bên cánh tay hay cả hai bênh cánh tay.
  • Mất cảm giác khéo léo của bàn tay, bị tê.
  • Hai cánh tay từ từ nặng và tê, nếu không chữa thì có thể dễ dàng bị liệt.
  • Thỉnh thoảng bệnh nhân còn có triệu chứng nấc cục, ngáp chảy nước mắt, nằm xuống, ngồi dậy chóng mặt.

 

5./Hậu quả của bệnh

 

  • Các biến chứng có thể gặp của bệnh bao gồm các triệu chứng chèn ép thần kinh gây đau dọc từ cổ xuống vai và cánh tay một hoặc cả hai bên, chèn ép các động mạch đốt sống gây đau đầu, chóng mặt; hãn hữu có chèn ép tủy, biểu hiện bằng yếu, đau tứ chi, đi lại khó khăn hoặc liệt không vận động được.
  • Thoái hóa đốt sống cổ rất có thể gây tổn thương vào lỗ tiếp hợp ảnh hưởng đến rối loạn tuần hoàn não. Đốt sống cổ bị thoái hóa để lâu không điều trị sẽ dẫn đến các nguy cơ như hạn chế khả năng cung cấp máu lên não của cơ thể, rất nguy hiểm.

 

6./Cách phòng bệnh 

 
Nếu đau nhức do thoái hóa đốt sống cổ gây ra, khi ấn vào vùng đau nhức không có cảm giác đau. Trong cuộc sống thường ngày, chúng ta đều có biện pháp phòng chống.
Luyện tập cơ cổ: Đây là phương pháp phòng bệnh hiệu quả nhất. Thao tác cụ thể: 

  • Đặt 2 tay ở phía sau não, đầu dồn sức về phía sau, hai tay lại dùng lực “chống lại” đẩy về phía trước.
  • Duy trì tư thế từ 3-5 phút, mỗi lần làm 30-50 lần, mỗi ngày 2 lần.

Cân bằng dinh dưỡng: 

  • Bữa ăn của người bị thoái hóa đốt sống cổ nên có canxi, protein, vitamin B, vitamin C và vitamin E làm thành phần chính, đặc biệt là cá, xương đuôi lợn, đỗ vàng, đỗ đen hàm chứa nhiều protein đồng thời ăn nhiều mướp đắng, cây sắn dây.

Lựa chọn gối dễ định hình: 

  • Nên chọn loại gối dễ định hình đồng thời khi ngủ đặt gối ở sau ót chỗ đốt xương cổ.
  • Ngoài ra phải đảm bảo có giấc ngủ đầy đủ.

Cẩn thận động tác quay vòng đầu, cổ: 

  • Quay vòng đầu, cổ có thể giảm nhẹ sự mệt mỏi của cơ bắp vùng cổ nhưng những người có đĩa đốt sống cổ lồi ra, thoái hóa đốt sống cổ không nên tập.
  • Quay vòng đầu, cổ quá độ có khả năng làm nặng thêm bệnh thoái hóa đốt sống cổ, người già tốt nhất không nên tập lắc, quay cổ.

 

7./Điều trị

 

  • Muốn điều trị hiệu quả, người bệnh cần được loại trừ chứng đau gáy chẩm, đau gáy bả vai, cánh tay, các tổn thương cần phẫu thuật như u hố sau, u tủy cổ,…
  • Điều trị bệnh chủ yếu là dùng các thuốc giảm đau thông thường kết hợp với biện pháp trị liệu, xoa bóp vùng gáy, vùng mặt và vùng bụng.
  • Cần phải sử dụng điều trị phục hồi chức năng chung của toàn cơ thể (nhất là đối với người cao tuổi) với các hình thức như thư giãn, sinh hoạt câu lạc bộ.
  • Như đã nói đây là căn bệnh chịu ảnh hưởng nhiều của yếu tố nghề nghiệp gây nên, vì vậy đối với các diễn viên xiếc, những người làm nghề có sự tác động nhiều đến vùng gáy, cổ, sau mỗi ngày làm việc cần được xoa bóp, chăm sóc trực tiếp đến vùng này, không nên quá gắng sức trong công việc.
  • Cần phân phối hợp lý giữa thời gian lao động và nghỉ ngơi, hạn chế mức tối đa những tác động không tốt đến các đốt sống cổ. Khi có những biểu hiện đau, khó vận động vùng cổ cần được thăm khám sớm để có kết quả điều trị tốt nhất.