Những điều cần biết về bệnh zona người lớn (Herpes Zoster)

Zona thần kinh là bệnh lý không còn xa lạ với người Việt Nam.  Đây không phải căn bệnh quá nguy hiểm nhưng rất dễ để lại biến chứng nếu không được điều trị đúng cách. Vậy zona thần kinh là gì, bệnh có lây không và cách chữa trị như thế nào. Hãy tham khảo bài viết dưới đây để được giải đáp những thắc mắc trên nhé.

Zona thần kinh là gì?

Bệnh zona là một bệnh về da cấp tính do một loại virus thần kinh gây nên. Bệnh xảy ra tất cả các mùa trong năm và thường gặp ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, hay gặp ở người trưởng thành và người lớn tuổi. Bệnh gây nên thương tổn thần kinh ngoại biên.

Bệnh do một loại virus gọi là varicella-zoster – virus gây bệnh thủy đậu gây nên. Sau khi người bệnh mắc thủy đậu, virus đột nhập vào cơ thể, tiềm ẩn ở sừng sau của tủy sống khi gặp điều kiện thuận lợi như suy giảm hệ miễn dịch, suy nhược cơ thể, sang chấn tâm lý thì bung ra gây bệnh.

Mặc dù bệnh zona có thể xảy ra bất cứ nơi nào trên cơ thể, nó thường xuất hiện như một vùng từ giữa lưng xung quanh một bên ngực vào xương ức.

zona-than-kinh-hinh-2

Nguyên nhân gây bệnh

Nguyên nhân chính gây nên bệnh là virus VZV. Khi gặp điều kiện thuận lợi, virus này được kích hoạt và hoạt động trở lại, gây tổn thương dọc dây thần kinh. Một vài yếu tố ảnh hưởng đến sự tái hoạt động của virus VZV là:

  • Cơ thể mệt mỏi do sức đề kháng bị suy yếu.
  • Căng thẳng, lo lắng và chịu áp lực quá mức, ít được nghỉ ngơi.
  • Vùng da nổi ban có dấu hiệu tổn thương.
  • Các cách điều trị bằng tia xạ.
  • Ung thư.

Triệu chứng zona thần kinh

  • Nổi ban đỏ trên da, sau đó hình thành đám mụn nước, bọng nước nhỏ, tụ lại thành  từng chùm.
  • Mụn ban đầu căng, dịch trong, sau đó chuyển thành mủ, màu đục
  • Mụn nước vỡ, đóng vảy trong khoảng 7-10 ngày, để lại sẹo lấm tấm trắng trên da
  • Mọc trên đường đi của dây thần kinh ngoại biên
  • Đau rát, tê râm ran, ngứa ngáy âm ỉ như kim châm, giật giật theo cơn ở vùng da nhiễm bệnh
  • Biến mất sau 2-4 tuần
  • Sốt và ớn lạnh
  • Đau nhức
  • Nhức đầu
  • Mệt mỏi
  • Ù tai bên vùng da bị bệnh
  • Đi loạng choạng, sợ ánh sáng, rối loạn bài tiết mồ hôi

Biến chứng có thể xảy ra

Bạn đừng chủ quan vì Bệnh zona thần kinh không gây nguy hiểm đến tính mạng. Nhưng nếu không điều trị, bệnh không chỉ gây đau đớn mà còn gây ra nhiều biến chứng rắc rối cho bạn.

  • Phát ban vùng mắt, nếu không được điều trị sẽ gây tổn thương đến mắt.
  • Da có thể bị sưng đỏ, cảm thấy đau khi chạm vào hoặc bị nhiễm trùng do vi khuẩn.
  • Đau một bên tai dữ dội hoặc mất thính giác, chóng mặt, mất vị giác.
  • Đặc biệt, đau thần kinh sau zona là biến chứng hay gặp nhất.

Zona thần kinh có lây không?

Bệnh zona thần kinh không lây trực tiếp từ người này sang người khác. Tuy nhiên, tiếp xúc với mụn nước của người bệnh có thể gây lây nhiễm virus varicella-zoster. Với người chưa bị thủy đậu hoặc chưa tiêm phòng thì rất dễ có nguy cơ mắc bệnh thủy đậu.

Bệnh thủy đậu có thể nguy hiểm đối với một số nhóm người và nên tránh tiếp xúc với: người có hệ thống miễn dịch yếu, trẻ sơ sinh, phụ nữ mang thai.

Zona thần kinh dễ lây nhiễm do tiếp xúc hoặc sinh hoạt chung với những người mắc bệnh: dùng chung khăn tắm, quần áo,… và có nguy cơ cao vào các mùa mưa, mùa hè, thời điểm giao mùa. 

benh-zona-than-kinh

benh-zona-than-kinh

Ai có nguy cơ bị zona thần kinh? 

  • Người đã bị bệnh thủy đậu.
  • Bệnh zona thường gặp nhất ở người trên 50 tuổi.
  • Suy yếu hệ thống miễn dịch, suy nhược cơ thể
  • Người sang chấn tinh thần
  • Phương pháp điều trị ung thư hoặc ung thư, chẳng hạn như bức xạ và hóa trị.
  • Sử dụng thuốc kéo dài.
  • Thuốc ngăn chặn từ chối của các cơ quan cấy ghép.

Người bị zona nên kiêng ăn gì?

Để tránh gây ra các biến chứng rắc rối, người bệnh nên hạn chế ăn những thực phẩm sau:

  • Thực phẩm giàu chất béo: vì chúng sẽ làm cho tình trạng viêm nhiễm trở nên trầm trọng hơn và bệnh lâu lành hơn.
  • Rượu bia: đồ uống có cồn sẽ làm giảm hệ thống miễn dịch, khiến virus lây lan mạnh hơn.
  • Các sản phẩm được chế biến từ socola, yến mạch, mầm lúa mì, dừa,…
  • Ngũ cốc tinh chế: chúng sẽ làm tăng lượng đường trong máu, tăng nguy cơ nhiễm trùng và khiến cho vết phỏng lâu lành.

Người bị zona nên ăn gì?

Người bị zona thần kinh nên bổ sung những thực phẩm dưới đây để bệnh nhanh chóng hồi phục:

  • Thực phẩm giàu vitamin C và kẽm như: cam, gan động vật, bơ,… giúp tăng cường sức đề kháng.
  • Thực phẩm giàu lysine có trong sữa, cá, các loại đậu, pho mát,…
  • Bổ sung vitamin B6, B12.

Lưu ý phòng và chữa bệnh zona thần kinh

  • Nghỉ ngơi nhiều và tránh các hoạt động vất vả trong khi đang hồi phục.
  • Tránh căng thẳng, chúng có thể làm đau đớn.
  • Kỹ thuật thư giãn, bao gồm nghe nhạc, có thể giúp đỡ.
  • Không gãi, sờ, chà sát, để nước bẩn và xà phòng, chất tẩy rửa dính vào vùng da tổn thương
  • Không làm vỡ mụn nước để tránh nguy cơ lây lan, nhiễm trùng
  • Giữ cho vùng da bị tổn thương sạch sẽ, khô thoáng, sát khuẩn bằng nước muối loãng hoặc nước sát khuẩn do bác sĩ chỉ định
  • Rửa tay sạch sẽ trước và sau khi chăm sóc vùng da bị tổn thương, không để quần áo cọ sát
  • Không tiếp xúc với phụ nữ mang thai, trẻ em, trẻ sơ sinh, người suy giảm miễn dịch, HIV, người chưa từng mắc thủy đậu, chưa tiêm vắc-xin phòng bệnh thủy đậu
  • Thực hiện các hoạt động khác như đọc sách, xem một bộ phim hoặc làm việc sở thích để quên đi đau nhức, ngứa ngáy
  • Tắm mát hoặc sử dụng đồ mát, áp ướt trên mụn vỉ có thể giúp làm giảm ngứa và đau đớn
  • Không tự ý sử dụng thuốc điều trị không theo chỉ định của bác sĩ, nên đi khám và điều trị với bác sĩ chuyên khoa thần kinh hoặc bác sĩ chuyên khoa da liễu để chắc chắn nguyên nhân gây bệnh.